บทคัดย่อ

การวิจัย เรื่อง รูปแบบการบริหารการจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างทักษะครูผู้สร้างนวัตกร ของโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล มีวัตถุประสงค์การวิจัย ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของรูปแบบการบริหารการจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างทักษะครูผู้สร้างนวัตกร ของโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารการจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างทักษะครูผู้สร้างนวัตกร ของโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล 3) เพื่อศึกษาผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาทักษะครูผู้สร้างนวัตกรของโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล และ 4) เพื่อประเมินรูปแบบการบริหารการจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างทักษะครูผู้สร้างนวัตกร ของโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) โดยใช้การเก็บข้อมูล เชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่
ผู้บริหาร จำนวน 4 คน (ไม่รวมผู้วิจัย) ครูผู้สอน จำนวน 60 คน ประธานคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 1 คน โรงเรียน วิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล ในปีการศึกษา 2566 จำนวน 65 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถาม แบบประเมิน แบบสัมภาษณ์ และแบบบันทึก ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญ การวิเคราะห์ข้อมูลวิเคราะห์โดยใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

ผลการวิจัย พบว่า

1. ผลการศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการพัฒนารูปแบบการบริหารการจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างทักษะครูผู้สร้างนวัตกร ของโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล พบว่า ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก และมีความต้องการจำเป็นด้าน การจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ แบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่พัฒนาทักษะนวัตกร เป็นลำดับแรก ด้านคุณลักษณะตามอุดมการณ์ของโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล ด้านที่ 3 มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ มีจิตวิญญาณของความเป็นนักวิจัย นักประดิษฐ์ คิดค้นและนักพัฒนา ด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ในระดับเดียวกันกับนักเรียนโรงเรียนวิทยาศาสตร์ชั้นนำของนานาชาติ เป็นลำดับแรก ด้านระดับทักษะครูผู้สร้างนวัตกร ของครูโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล ด้านมีค่าเฉลี่ยสูงสุด ได้แก่ ทักษะการเชื่อมโยง (Associating Skill) และผลการศึกษาแนวทางรูปแบบการบริหารการจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างทักษะครูผู้สร้างนวัตกร ของโรงเรียนวิทยาศาสตรจุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล มี 4 ด้าน ประกอบด้วย 1) ด้านการออกแบบกิจกรรมและจัดทำแผนการเรียนรู้แบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่พัฒนาทักษะนวัตกร 2) ด้านการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่พัฒนาทักษะนวัตกร 3) ด้านการใช้และพัฒนาสื่อและแหล่งเรียนรู้แบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่พัฒนาทักษะนวัตกร และ 4) ด้านการประเมินผลการเรียนการสอนแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่พัฒนาทักษะนวัตกร

2. ผลการพัฒนารูปแบบการบริหารการจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างทักษะครูผู้สร้างนวัตกร ของโรงเรียนวิทยาศาสตรจุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล ประกอบด้วย 3 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ 1 ส่วนนำ ส่วนที่ 2 ส่วนเนื้อหา: กระบวนการบริหาร ประกอบด้วย 1) การวิเคราะห์ช่องว่างทางทักษะ (Identify Skills Gaps) 2) การจัดทำแผนพัฒนาบุคลากรรายบุคคล (Professional Development Plan) 3) กระบวนการพัฒนา (Development Process) 4) การแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากชุมชนแห่งการปฏิบัติ (Professional Learning Community) 5) การประเมินผลการพัฒนาทางวิชาชีพ (Evaluation for Professional Development) และส่วนที่ 3 ส่วนปัจจัยสนับสนุน รวมทั้งผลการตรวจสอบของผู้ทรงคุณวุฒิ ต่อรูปแบบการบริหารการจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างทักษะครูผู้สร้างนวัตกร และคู่มือรูปแบบการบริหารการจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างทักษะครูผู้สร้างนวัตกร ของโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล ค่าเฉลี่ยด้านความเป็นไปได้ ด้านความเป็นประโยชน์ และด้านความเหมาะสม อยู่ในระดับมากที่สุด

3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการบริหารการจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างทักษะครูผู้สร้างนวัตกร ของโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล พบว่า

3.1 ด้านคุณภาพครู พบว่า ครูมีระดับทักษะเพิ่มขึ้นในทุกทักษะ เมื่อพิจารณารายด้านโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และด้านที่มีระดับทักษะเพิ่มขึ้นสูงสุด คือ ทักษะการใช้เครือข่ายทางความคิด (Networking Skill) และครูมีพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้ตามรูปแบบการบริหาร การจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างทักษะครูผู้สร้างนวัตกร โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุดและด้านที่มีระดับทักษะเพิ่มขึ้นสูงสุดคือ ด้านการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่พัฒนาทักษะนวัตกร และรายการทุกรายการผ่านเกณฑ์การประเมิน

3.2 ด้านคุณภาพผู้เรียน พบว่า ผู้เรียนมีคุณลักษณะตามอุดมการณ์ของนักเรียนโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล ปีการศึกษา 2566 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านที่ 3 มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ มีจิตวิญญาณของความเป็นนักวิจัย นักประดิษฐ์ คิดค้นและนักพัฒนา ด้านคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ในระดับเดียวกันกับนักเรียนโรงเรียนวิทยาศาสตร์ชั้นนำของนานาชาติ ค่าเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ปีการศึกษา 2566 ของนักเรียนโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล ในภาพรวมนักเรียนมีค่าเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนทุกระดับชั้น ทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้อยู่ในระดับดีเยี่ยม โดยระดับชั้นที่มีค่าเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงที่สุด คือ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 ผลการทดสอบระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ปีการศึกษา 2566 พบว่า มีค่าเฉลี่ยสูงกว่าค่าเฉลี่ยระดับชาติทุกลุ่มสาระการเรียนรู้ และรางวัลที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาโครงงานและนวัตกรรมในการแข่งขันเพิ่มขึ้นทั้งระดับชาติและระดับนานาชาติ

4. ผลการประเมินรูปแบบการบริหารการจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างทักษะครูผู้สร้างนวัตกร ของโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล พบว่า

4.1 ผลการประเมินความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการบริหารการจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างทักษะครูผู้สร้างนวัตกร ของโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล โดยการสอบถาม พบว่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านประโยชน์ต่อผู้เรียน ด้านประโยชน์ต่อครูและบุคลากรทางการศึกษา และด้านประโยชน์ต่อสถานศึกษา ตามลำดับ และทุกรายการผ่านเกณฑ์การประเมิน

4.2 ผลการประเมินความพึงพอใจ ที่มีต่อการใช้รูปแบบการบริหารการจัดการเรียนรู้เชิงรุกแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างทักษะครูผู้สร้างนวัตกร ของโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย สตูล โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด 3 อันดับแรกได้แก่ ประโยชน์ของรูปแบบที่เกิดขึ้นกับครูในโรงเรียน ประโยชน์ของรูปแบบที่เกิดขึ้นกับนักเรียน และผลงานรางวัลที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาโครงงานและนวัตกรรมของนักเรียน ตามลำดับ

Title : A Participatory Management Model for Active Learning to Foster

Teachers’ Innovator Skills at Princess Chulabhorn Science

High School Satun

Name : Nitima Maneewit

Year Academic : 2023

Abstract

This research aimed to develop a participatory management model for active learning to foster teachers’ innovator skills at Princess Chulabhorn Science High School Satun. The objectives were: 1) study the current and desired conditions of a participatory management model for active learning to foster teachers’ innovator skills at Princess Chulabhorn Science High School Satun.; 2) develop a participatory management model for active learning to foster teachers’ innovator skills at Princess Chulabhorn Science High School Satun.; 3) a participatory management model for active learning to foster teachers’ innovator skills at Princess Chulabhorn Science High School Satun.; and 4) evaluate a participatory management model for active learning to foster teachers’ innovator skills at Princess Chulabhorn Science High School Satun. The research employed the research and development (R&D) methodology, utilizing both qualitative and quantitative data collection techniques. Research tools included brainstorming sessions, expert seminars, questionnaires, observation forms, evaluation forms, and interviews. The tools were validated for content accuracy by experts. Data were analyzed using mean, standard deviation, priority needs index, and content analysis.

The findings were as follows:

1. The study of the current and desired conditions of developing a participatory management model for active learning to foster teachers’ innovator skills at Princess Chulabhorn Science High School Satun found that:

1.1 The overall current condition was rated high, while the desired condition was rated the highest. The priority need was for learner-centered active learning management that fosters teacher innovator skills.

1.2 The highest priority need aligned with the Princess Chulabhorn Science High School’s ideology was for creative thinking and the spirit of being a researcher, inventor, and developer in mathematics, science, and technology, comparable
to students from leading international science schools.

1.3 Teachers’ overall innovator skill levels were high. The highest-rated skill was Associating Skill, while the lowest-rated was Networking Skill.

2. A participatory management model for active learning to foster teachers’ innovator skills at Princess Chulabhorn Science High School Satun consists of three parts: (1) Introduction, (2) Content, including the management process: 1) identifying skills gaps, 2) creating individual professional development plans, 3) development processes, 4) knowledge exchange through a professional learning community, and 5) evaluation for professional development.

3. The experimental results of a participatory management model were:

3.1 Teachers’ skill levels increased across all espects, with the highest increase in Networking Skill. All items met the evaluation criteria.

3.2 Teachers’ behavior in active learning management was rated at the highest level. All items met the evaluation criteria.

3.3 Students’ academic achievement across all subjects and levels was rated excellent.

3.4 Students’ Ordinary National Educational Test (O-NET) scores for grades 9 and 12 were higher than national averages in all subjects.

3.5 Students’ alignment with the ideology of Princess Chulabhorn Science High School was rated at the highest level.

3.6 The number of student awards in science projects and innovation competitions increased at both national and international levels.

4. The evaluation results of a participatory management model for active learning to foster teachers’ innovator skills at Princess Chulabhorn Science High School Satun found that

4.1 Evaluation of the Benefits of a participatory management model for active learning to foster teachers’ innovator skills at Princess Chulabhorn Science High School Satun. The survey revealed that the opinions of stakeholders regarding the benefits of a participatory management model for active learning to foster teachers’ innovator skills were highly positive overall. All items met the evaluation criteria.

4.2 Satisfaction of Administrators, Teachers, and the Basic Education School Committee with a participatory management model for active learning to foster teachers’ innovator skills at Princess Chulabhorn Science High School Satun. The overall satisfaction of administrators, teachers, and the Basic Education School Committee was at the highest level.